Yangın Dolabı Kullanım Kılavuzu

Kullanmadan önce bilinmesi gerekenler

Yangın dolabı, itfaiye gelene kadar geçen sürede binadaki kişinin başlangıç yangınına müdahale edebilmesi için vardır. Yönetmelik bu tesisatı “bina içindeki kişilerin yakındaki küçük bir yangını kontrol etmesini ve söndürmesini sağlayabilmek üzere” tesis edilen sabit tesisat olarak tanımlar. Dolayısıyla amacı yangını yönetmek değil, büyümeden durdurmaktır.

Dolabın tipi, binada eğitimli personel bulunup bulunmamasına göre değişir. Bu ayrım kullanım biçimini doğrudan etkilediği için kılavuzun ilk bilinmesi gereken bilgisidir:

Adım adım kullanım

Aşağıdaki sıra, lülenin sahip olması gereken konumlar ve dolabın donanımı üzerinden kurulmuştur. Binanızdaki dolabın tipi farklıysa 4. adım değişir; diğer adımlar aynıdır.

1. 1
   Haber verin

   Önce çevredekileri uyarın ve itfaiyeyi arayın (112). Müdahale her zaman ikinci sıradadır; tek başınıza, kimseye haber vermeden müdahale etmeyin.

2. 2
   Müdahale edilebilir mi, karar verin

   Yangın dolabı başlangıç yangınları içindir. Duman mekânı doldurmuşsa, alevler tavana ulaşmışsa veya geri çekilme yolunuz kapanacaksa müdahale etmeyin; alanı boşaltın, kapıyı kapatın.

3. 3
   Dolabı açın

   Kapağı sonuna kadar açın. Önünde malzeme varsa önce onu kaldırın — bu, sahada en sık karşılaşılan gecikme sebebidir.

4. 4
   Hortumu yangına doğru götürün

   Yarı sert (kauçuk) hortumlu dolapta hortumu makaradan çekerek doğrudan olay yerine götürebilirsiniz; hortumun tamamının serilmesi gerekmez. Yassı hortumlu dolapta ise hortumun tamamı serilmeden su verilmez.

5. 5
   Vanayı açın

   Suyun hatta gelmesini bekleyin. Vana tam açılmalıdır; yarım açık vana, lansta beklediğiniz debiyi vermez.

6. 6
   Lansı iki elle kavrayın

   Su geldiğinde hortum geri iter. Lansı gövdenize yakın, iki elle tutun ve ayaklarınızı omuz genişliğinde açın.

7. 7
   Lans konumunu seçin

   Lans kapama, püskürtme (fıskiye) ve dolu jet konumlarına sahiptir. Yaklaşırken püskürtme konumu sizi ısıdan korur; yanan malzemeye ulaştığınızda dolu jet ile tabana müdahale edin.

8. 8
   Suyu alevin değil, yakıtın tabanına verin

   Alevin ucuna verilen su buharlaşır ve yakıtı soğutmaz. Amacı yanan malzemenin sıcaklığını düşürmektir; süpürür gibi tabana doğru ilerleyin.

9. 9
   Geri çekilme yolunuz arkanızda kalsın

   Yangınla kapı arasında kalacak şekilde ilerlemeyin. Duman yoğunlaşırsa, ısı artarsa veya su kesilirse müdahaleyi bırakıp geri çekilin.

10. 10
    Sonlandırın ve haber verin

    Yangın söndükten sonra vanayı kapatın, lansı kapama konumuna alın. Kullanılan dolabı mutlaka bina sorumlusuna bildirin: hortumun kurutulup yeniden sarılması ve dolabın kullanıma hazır hâle getirilmesi gerekir.

Ne zaman müdahale edilmez?

Müdahale etmemek de bir karardır ve çoğu zaman doğru olanıdır. Aşağıdaki durumlardan herhangi biri varsa dolabı kullanmayın; alanı boşaltın, kapıyı kapatarak yayılmayı yavaşlatın ve itfaiyeyi bekleyin.

• Duman mekânı doldurduysa veya görüş kapandıysa
• Alevler tavana ulaştıysa ve yayılıyorsa
• Geri çekilme yolunuz kapanma riski taşıyorsa
• Enerjisi kesilmemiş elektrik tesisatı veya cihaz yanıyorsa
• Yanan madde su ile tepkimeye girecek bir kimyasal ise
• Yangın kızgın yağ kaynaklı ise (mutfak tipi yangınlar)

Kullanımdan sonra

Bir kez kullanılan dolap, kullanıma hazır değildir. Aşağıdaki altı madde tamamlanmadan dolabın kapağı kapatılıp unutulmamalıdır.

• Vana kapatıldı, lans kapama konumuna alındı.
• Hortum kurutuldu; nemli sarılan hortum çürür ve bir sonraki müdahalede yırtılır.
• Hortum makaraya düzgün, katlanmadan sarıldı — yanlış sarım müdahale anında düğümlenir.
• Lans, vana ve bağlantı elemanları gözden geçirildi.
• Kullanım ve varsa tespit edilen eksik, bakım kaydına işlendi.
• Dolap yeniden kullanıma hazır hâle getirildi ve kapağı kapatıldı.

Bu hükümlerin uygulanmasından; kamu yapılarında binadaki en üst amir, kat mülkiyeti tesis etmiş yapılarda yöneticiler ve site yöneticileri, diğer binalarda ise bina malikleri sorumludur.

Eğitim ve tatbikat

Bir dolabın varlığı tek başına güvenlik sağlamaz; onu kullanacak kişilerin daha önce en az bir kez denemiş olması gerekir. Tatbikatta hortumun ağırlığı, suyun basıncı ve lansın geri tepmesi deneyimlenir — bunları ilk kez yangın anında öğrenmek, müdahalenin başarısız olmasının en yaygın sebebidir.

Yarı sert hortumlu dolaplar, hortumu serme ve bağlama becerisi olmayan kullanıcılar için tasarlanmıştır; yine de yılda bir yapılan kısa bir tatbikat, gerçek müdahalede kazanılan zamanı belirler. Tatbikat sırasında dolabın önündeki alanın boş olup olmadığını da kontrol etmiş olursunuz.